Van xả khí là gì? Cấu tạo, nguyên lý hoạt động, ưu điểm và hướng dẫn lắp đặt chi tiết
Trong các hệ thống dẫn nước, dẫn chất lỏng hoặc khí công nghiệp, hiện tượng khí tích tụ trong đường ống là điều hoàn toàn tự nhiên. Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát, khí dư sẽ tạo ra áp suất không đều, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất hoạt động và có thể gây ra sự cố như rung lắc, búa nước, thậm chí nổ vỡ đường ống.
Đây chính là lý do van xả khí trở thành một thiết bị quan trọng trong bất kỳ hệ thống chất lỏng nào. Nhiều người vẫn còn băn khoăn van xả khí là gì, hoạt động ra sao, có ưu điểm gì nổi bật và cách lắp đặt như thế nào cho đúng kỹ thuật. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu toàn diện về van xả khí là gì? Cấu tạo, nguyên lý hoạt động đến hướng dẫn sử dụng hiệu quả, nhằm đảm bảo hệ thống vận hành an toàn và tối ưu nhất.
1. Van xả khí là gì?
Van xả khí (tiếng Anh: Air Vent Valve) là thiết bị công nghiệp dùng để loại bỏ khí dư thừa bị tích tụ bên trong các đường ống dẫn chất lỏng hoặc hơi. Khí dư này có thể sinh ra trong quá trình vận chuyển nước, dầu, hoặc hơi qua đường ống và nếu không được xả ra ngoài kịp thời sẽ gây tắc nghẽn, làm giảm áp suất dòng chảy, ảnh hưởng đến hiệu suất và độ an toàn của hệ thống.
Van xả khí thường được lắp đặt ở các vị trí cao của hệ thống ống dẫn, nơi khí dễ tích tụ nhất. Khi lượng khí vượt quá mức cho phép, van sẽ tự động mở ra để xả khí và đóng lại khi khí đã được giải phóng hoàn toàn.
2. Cấu tạo của van xả khí
Van xả khí có thiết kế đơn giản nhưng hiệu quả, gồm các bộ phận chính như sau:
-
Thân van: Là phần vỏ bọc bên ngoài, thường được làm từ gang, đồng, thép không gỉ hoặc nhựa chịu áp. Thân van được thiết kế để chịu áp lực cao và môi trường ăn mòn.
-
Phao hoặc bộ phận cảm biến khí: Bộ phận này giúp nhận biết khi nào có khí trong hệ thống để mở cửa van. Phao nổi lên khi có khí và hạ xuống khi khí đã được xả.
-
Cần van & lò xo: Là cơ cấu truyền động cơ học, kết nối giữa phao và cửa van, giúp van mở – đóng chính xác.
-
Cửa xả khí: Nơi khí được thoát ra ngoài khi van hoạt động. Cửa xả được thiết kế để khí thoát nhanh nhưng không cho nước hoặc chất lỏng trào ra.
Tùy vào loại van và mục đích sử dụng, cấu tạo có thể được tinh chỉnh phù hợp với từng môi trường làm việc.
3. Nguyên lý hoạt động của van xả khí
Van xả khí hoạt động dựa trên nguyên lý chênh lệch áp suất và lực nổi của khí. Cụ thể:
-
Khi hệ thống bắt đầu vận hành, khí sẽ tích tụ tại điểm cao trong đường ống.
-
Phao bên trong van sẽ bị tụt xuống do có khí trong thân van, kéo theo cơ cấu đóng mở làm cửa van mở ra.
-
Khí thoát ra ngoài qua cửa xả, làm giảm áp suất bên trong van.
-
Khi khí đã được xả hết và nước hoặc chất lỏng chiếm chỗ, phao nổi lên trở lại, kéo van đóng lại, ngăn không cho chất lỏng trào ra ngoài.
Quá trình này lặp đi lặp lại tự động trong suốt thời gian vận hành hệ thống, không cần sự can thiệp của con người.
4. Ưu điểm nổi bật của van xả khí
Van xả khí mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho hệ thống công nghiệp, cụ thể:
-
✅ Tự động hoàn toàn: Không cần thao tác bằng tay, giảm thiểu rủi ro vận hành.
-
✅ Giảm nguy cơ sự cố: Ngăn ngừa hiện tượng “búa nước”, vỡ ống, rò rỉ và rung lắc trong hệ thống.
-
✅ Tăng hiệu suất hoạt động: Đảm bảo dòng chảy ổn định, không bị cản trở bởi túi khí.
-
✅ Kéo dài tuổi thọ hệ thống: Giảm áp suất nội bộ, tránh ăn mòn và quá tải.
-
✅ Dễ lắp đặt – bảo trì: Cấu tạo đơn giản, dễ thay thế và làm sạch định kỳ.
-
✅ Đa dạng ứng dụng: Phù hợp với nhiều môi trường – từ hệ thống cấp thoát nước, xử lý nước thải đến các ngành công nghiệp nặng như nhiệt điện, hóa chất, dầu khí.
5. Hướng dẫn lắp đặt van xả khí đúng kỹ thuật
Để van xả khí phát huy tối đa hiệu quả, việc lắp đặt cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
-
Vị trí lắp đặt: Lắp tại các điểm cao nhất trong hệ thống đường ống, nơi khí dễ tích tụ nhất. Nếu hệ thống có nhiều đoạn dốc, nên lắp thêm van ở mỗi đoạn cao nhất.
-
Hướng lắp đặt: Lắp theo đúng chiều dòng chảy (có mũi tên chỉ hướng trên thân van). Van thường được lắp theo phương thẳng đứng để đảm bảo hoạt động của phao.
-
Sử dụng phụ kiện đi kèm: Van nên được lắp kèm với van khóa dưới chân để dễ dàng tháo lắp và bảo trì khi cần thiết.
-
Kiểm tra định kỳ: Dù van tự động, người vận hành vẫn nên kiểm tra định kỳ để tránh tắc nghẽn do cặn bẩn hoặc sự cố phao không hoạt động.
-
Chú ý áp suất làm việc: Chọn van có dải áp suất phù hợp với hệ thống để tránh quá tải hoặc không hoạt động.
6. Các loại van xả khí phổ biến trên thị trường
Một số loại van xả khí thông dụng hiện nay bao gồm:
-
Van xả khí tự động: Được dùng phổ biến trong hệ thống nước, tự mở khi có khí và đóng lại khi khí được xả hết.
-
Van xả khí một chiều: Ngăn không khí bên ngoài xâm nhập trở lại hệ thống.
-
Van xả khí kép (double orifice): Có hai cửa xả – một để xả nhanh ban đầu, một để xả liên tục trong quá trình vận hành.
Nhận xét
Đăng nhận xét